Warto wiedzieć

Praca na wysokości, roboty budowlane

Prace prowadzone na wysokości należą do szczególnego rodzaju prac budowlanych.
Wykonawca przed przystąpieniem do wykonywanych robót jest obowiązany opracować instrukcję bezpiecznego ich wykonywania i zaznajomić z nią pracowników w zakresie wykonywanych przez nich robót.
Instrukcja powinna określać (Ustawa z dnia 7 lipca 1994r, - Prawo Budowlane (tekst jednolity: Dz.U. z 2006r., Nr 156,poz. 1118 z późn. zm.):

1. Sposób zapobiegania zagrożeniom związanym z wykonywaniem robót budowlanych ze szczególnym uwzględnieniem specyfiki robót budowlanych:

• których charakter, organizacja lub miejsce prowadzenia stwarza szczególne wysokie ryzyko powstania zagrożenia bezpieczeństwa i zdrowia ludzi, a w szczególności przysypania ziemia lub upadku z wysokości,
• przy prowadzeniu których występują działania substancji chemicznych lub czynników biologicznych zagrażających bezpieczeństwu i zdrowiu ludzi,
• stwarzających zagrożenie promieniowaniem jonizującym,
• prowadzonych w  pobliżu linii wysokiego napięcia lub czynnych linii komunikacyjnych,
• stwarzających ryzyko utonięcia pracowników,
• prowadzonych w studniach, pod ziemia i tunelach,
• wykonywanych przez kierujących pojazdami zasilanymi z linii napowietrznych,
• wykonywanych w kesonach, z atmosferą wytwarzana ze sprężonego powietrza,
• wymagających użycia materiałów wybuchowych,
• prowadzonych przy montażu i demontażu ciężkich elementów prefabrykowanych

2. Sposób postępowania w przypadku wystąpienia tych zagrożeń.

Dachy i tarasy, a także zagłębienia przy ścianach zewnętrznych budynku powinny mieć odprowadzenie wody opadowej do wyodrębnionej kanalizacji deszczowej lub kanalizacji ogólnospławnej. Na dachu o spadku ponad 10% powinny być zamocowane stałe uchwyty dla lin bezpieczeństwa lub bariery ochronne nad dolna krawędzią dachu. Obciążanie stropów i dachów ponad ich wytrzymałość jest zabronione.

Oprócz instrukcji bezpiecznego wykonywania robót budowlanych powinien być opracowany plan bezpieczeństwa i ochrony zdrowia  - BIOZ (Ustawa z dnia 7 lipca 1994r, - Prawo Budowlane (tekst jednolity: Dz.U. z 2006r., Nr 156,poz. 1118 z późn. zm.).

BIOZ – Kierownik budowy jest zobowiązany sporządzić lub zapewnić sporządzenie przed rozpoczęciem budowy, planu bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, uwzględniając specyfikę obiektu budowlanego i warunki wykonywania robót budowlanych, w tym planowane jednoczesne prowadzenie robót budowlanych i produkcji przemysłowej.

Plan bezpieczeństwa i ochrony zdrowia (BIOZ) sporządza się jeżeli:

a) w trakcie budowy wykonywany będzie przynajmniej jeden z rodzajów robót budowlanych wymienionych w art. 21a ust. 2 z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane, lub

b) wykonywane roboty budowlane maja trwać dłużej niż 30 dni roboczych lub pracochłonność wykonywanych robót przekraczać będzie 500 osobodni.

W planie należy uwzględnić specyfikę robót budowlanych:

• których charakter, organizacja lub miejsce prowadzenia stwarza szczególne wysokie ryzyko powstania zagrożenia bezpieczeństwa i zdrowia ludzi, a w szczególności przyspania ziemia lub upadku z wysokości,
• przy prowadzeniu których występują działania substancji chemicznych lub czynników biologicznych zagrażających bezpieczeństwu i zdrowiu ludzi,
• stwarzających zagrożenie promieniowaniem jonizującym,
• prowadzonych w pobliżu linii wysokiego napięcia lub czynnych linii komunikacyjnych,
• stwarzających ryzyko utonięcia pracowników,
• prowadzonych w studniach, pod ziemią i w tunelach,
• wykonywanych w kesonach, z atmosferą wytwarzaną ze sprężonego powietrza,
• wykonywanych przez kierujących pojazdami zasilanymi z linii napowietrznych,
• wymagających użycia materiałów wybuchowych,
• prowadzonych przy montażu i demontażu ciężkich elementów prefabrykowanych.

Prace na wysokości

Praca na wysokości to praca wykonywana na powierzchni znajdującej się  wysokości co najmniej 1,0 metra nad poziomem podłogi lub ziemi.

Do pracy na wysokości nie zalicza się pracy na powierzchni, niezależnie od wysokości, na jakiej się znajduje, jeżeli powierzchnia ta:

- osłonięta jest ze wszystkich stron do wysokości co najmniej 1,5metra pełnymi ścianami lub ścianami z oknami oszklonymi,
- wyposażona jest w inne stałe konstrukcje lub urządzenia chroniące pracownika przed upadkiem
z wysokości.

• Na powierzchniach wzniesionych na wysokości powyżej 1,0 metra nad poziomem podłogi lub ziemi, na których w związku z wykonywana pracą mogą przebywać pracownicy lub służących jako przejścia, powinny być zainstalowane balustrady składające się z poręczy ochronnych umieszczonych na wysokości co najmniej 1,1 metra i krawężników o wysokości co najmniej 0,15 metra. Pomiędzy poręczą a krawężnikiem powinna być umieszczona w połowie wysokości poprzeczka lub przestrzeń ta powinna być wypełniona w sposób uniemożliwiający wypadnięcie osób.
• Jeżeli ze względu na rodzaj i warunki wykonywania prac na wysokości zastosowanie balustrad jest niemożliwe, należy stosować inne skuteczne środki ochrony pracowników przed upadkiem z wysokości, odpowiednie do rodzaju i warunków wykonywania pracy.
• Przy pracach na drabinach, klamrach, rusztowaniach i innych podwyższeniach nieprzeznaczonych na pobyt ludzi, na wysokości do 2 metrów nad poziomem podłogi lub ziemi niewymagających od pracownika wychylania się poza obrys urządzenia, na którym stoi, albo przyjmowania innej niewymuszonej pozycji ciała grożącej upadkiem z wysokości należy zapewnić, aby:
  
  a) Drabiny, klamry, rusztowania, pomosty i inne urządzenia były stabilne i zabezpieczone przed nieprzewidzianą zmianą położenia oraz posiadały odpowiednią wytrzymałość na przewidywane obciążenia
  
  b) Pomost roboczy spełniał następujące wymagania:
  
  - powierzchnia pomostu powinna być wystarczająca dla pracowników, narzędzi i niezbędnych materiałów,
  
  - podłoga powinna być pozioma i równa, trwale umocowana do elementów konstrukcyjnych pomostu
  
  - w widocznym miejscu pomostu powinny być umieszczone czytelne informacje o wielkości dopuszczalnego obciążenia.

Prace wykonywane na wysokości powyżej 2 m od terenu zewnętrznego lub podłogi w pomieszczeniu zamkniętym, szczególnie prace na rusztowaniach, pomostach, podestach, słupach, masztach, konstrukcjach budowlanych, stropach, klamrach itp. wymagają także obarierowania zgodnie z § 15 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 6 lutego 2003r, w sprawie bhp podczas wykonywania robót budowlanych (Dz.U. Nr 47, poz. 401).Jeżeli roboty te wykonywane są przejściowo lub ich charakter uniemożliwia zastosowanie zabezpieczenia w postaci bariery ochronnej, należy wprowadzić inne, skuteczne zabezpieczenie pracowników przed upadkiem.

Podstawowe zasady bezpieczeństwa przy pracach na wysokości:

• Osoby przebywające na stanowiskach pracy, znajdujące się na wysokości co najmniej 1 m od poziomu podłogi lub ziemi, powinny być zabezpieczone przed upadkiem z wysokości w sposób, o którym mowa w § 15 ust.2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 6 lutego 2003r, w sprawie bhp podczas wykonywania robót budowlanych (Dz.U. Nr 47, poz. 401). Przepis ten stosuje się także do przejść i dojść do tych stanowisk oraz do klatek schodowych. (poręcz ochronna na wys.1,1m oraz deska krawężnikowa  o wys.0,15m)
• Otwory w stropach, na których prowadzone są roboty lub do których możliwy jest dostęp ludzi, należy zabezpieczyć przed możliwością wypadnięcia lub odgrodzić balustradą, o wysokości 1,1m.
• Pomosty robocze wykonane z desek lub bali powinny być dostosowane do zaprojektowanego obciążenia, szczelne i zabezpieczone przed zmiana położeni.